در روش کربن در لیچ (Carbon-in-Leach)، انحلال طلا با سیانید و جذب کمپلکس طلا روی کربن فعال بهطور همزمان در یک سری تانک همزندار انجام میشود. این روش به دلیل حذف مرحله جداگانه جذب و مقاومت بهتر در برابر کانسنگهای دارای کربن طبیعی (Preg-robbing)، متداولترین فرآیند استحصال طلا در جهان است.
شیمی سیانوراسیون
انحلال طلا در محلول سیانید در حضور اکسیژن طبق واکنش السنر انجام میشود:
4Au + 8NaCN + O₂ + 2H₂O → 4NaAu(CN)₂ + 4NaOH
- pH پالپ با افزودن آهک در محدوده ۱۰ تا ۱۱ نگه داشته میشود تا از تشکیل گاز سمی HCN جلوگیری شود.
- غلظت سیانید آزاد معمولاً چند صد ppm است و بر اساس آزمایشهای بطری غلتان تعیین میشود.
- اکسیژن محلول، عامل محدودکننده سرعت انحلال است و در صورت نیاز با تزریق هوا یا اکسیژن تأمین میشود.
مدار CIL
پالپ پس از خردایش (معمولاً تا P80 حدود ۷۵ میکرون) و پیشلیچینگ وارد مجموعهای از ۶ تا ۸ تانک میشود. کربن فعال (معمولاً از پوسته نارگیل با دانهبندی ۶×۱۲ مش) با غلظت حدود ۱۰ تا ۲۵ گرم بر لیتر در تانکها نگه داشته شده و با توریهای بینمرحلهای، در خلاف جهت جریان پالپ منتقل میشود. به این ترتیب کربن باردار از تانک اول و پالپ تهی از طلا از تانک آخر خارج میشود.
- زمان ماند کل لیچینگ: معمولاً ۲۴ تا ۳۶ ساعت.
- بار طلای کربن خروجی: معمولاً چند هزار گرم بر تن کربن.
الوشن، الکترووینینگ و ذوب
کربن باردار پس از شستشوی اسیدی، در ستون الوشن با محلول سود و سیانید در دمای بالا (حدود ۱۱۰ تا ۱۴۰ درجه سانتیگراد، به روشهای AARL یا Zadra) عریانسازی میشود. طلا از محلول الوشن در سلولهای الکترووینینگ روی کاتدهای پشم فولادی رسوب کرده و پس از خشککردن، با فلاکس در کوره القایی ذوب و به شمش دوره تبدیل میشود. کربن پس از احیای حرارتی در کوره دوار (حدود ۶۵۰ تا ۷۵۰ درجه سانتیگراد) به مدار بازمیگردد.
ملاحظات زیستمحیطی
باطله کارخانه پیش از ارسال به سد باطله در واحد سیانیدزدایی (مانند روش SO₂/هوا) تصفیه میشود. رعایت آییننامه بینالمللی مدیریت سیانید و طراحی ایمن مخازن و سامانههای پایش از الزامات طراحی است.
تجربه شرکت
آریاهنگارد در طراحی کارخانه استحصال طلا به روش تانک لیچینگ با ظرفیت ۴۵۰ کیلوگرم طلا در سال، نخستین طراحی تماماً داخلی را با راندمان بیش از ۹۰ درصد به انجام رسانده و در مجتمع طلای موته، مدار بازیابی کربنهای حاوی طلا از باطله را طراحی و نظارت کرده است.

